De tapijtfabriek Scheerenberg werd opgericht in 1802 door de heer Rheinoud Scheerenberg, een man die een stevig stempel op Baarn zou drukken.
Hij was een ondernemer komende uit Amsterdam en schatrijk geworden door de handel met China. Een van de velen die naar het groene Baarn kwamen om wat rust te zoeken.
Villa Peking
Maar erg rustig moet dat niet geweest zijn, want hij ging hier meteen aan de slag. Hij begon in 1791 met het bouwen van het buitenhuis Peking, helemaal in pagodevorm. In 1793 volgde huize Canton. Beide huizen waren voorzien van kleurige Chinese accenten, voor een deel bestaande uit echte Chinese materialen. Met hun bonte kleuren en vergulde klokjes werd het een attractie voor veel dagjesmensen.
Scheerenberg was begaan met de Baarnse bevolking en liet ook een dorpsschool bouwen aan de Hoofdstraat. Inmiddels was zo ongeveer half Baarn al in zijn bezit geraakt.
Villa CantonHij trouwde in 1799 met Elisabeth Sara van Polanen, zij vestigden zich eerst in villa Peking, vanaf 1802 gingen zij wonen in het nieuwgebouwde Huis Schoonoord aan de Faas Eliaslaan. In datzelfde jaar stichtte hij de Tapijtfabriek Baarn om de bevolking aan werk te helpen, want de werkloosheid was groot. Hij begon met twee weefgetouwen en liet aan de Baarnse kinderen spinlessen geven, zodat zij in de fabriek konden werken en een paar centen verdienen. De kinderen kwamen van Baarn, Soest, Amersfoort, Muiderberg en Naarden. In 1817 was de zaak al uitgebreid tot 17 weefgetouwen.
De tapijten werden gemaakt van koeienhuiden, een afvalproduct van leerlooierijen. Zij kwamen via de Eem binnen en de geverfde tapijten werden door het Eemwater schoongespoeld, zodat de kleuren veel helderder werden. Die tapijten waren nagenoeg onverslijtbaar, zij kostten maar een vijfde van een oosters tapijt, menig Baarns huisgezin had er eentje. In 1807 telde de fabriek 300 arbeiders, de zaken gingen goed, voor de arbeiders werden ook woningen gebouwd.
Doordat de zaken voor de wind gingen werd er veel in de fabriek geïnvesteerd, de zaken groeiden Scheerenberg een beetje boven het hoofd en de fabriek werd overgedaan aan een maatschappij met als directeur de heer E.G.W. Cohen.
Naar verluid stond Rheinoud ook sterk onder de invloed van zijn zeer spilzieke schoonmoeder, die hem van het grootste gedeelte van zijn kapitaal afhielp en hem tot aan de rand van de afgrond bracht.
In 1813 overleed zijn vrouw op de jonge leeftijd van 31 jaar. In 1827 gingen de zaken slecht, er werden veel schulden gemaakt en van de 25 weefgetouwen bleven er nog maar 7 over, de zaak leek het niet te redden. In 1835 werd de fabriek in Baarn opgeheven en gevestigd in Deventer onder de naam 'De Prins van Oranje', waar de zaak alsnog tot bloei kwam. Kort na de dood van zijn vrouw verhuisde Scheerenberg naar Den Haag waar hij in 1834 als berooid burger overleed op 65-jarige leeftijd.
HoofdstraatIn Baarn raakten de spinnertjes in de vergetelheid, velen van die kinderen waren door hun ouders afgestaan om te werken in de fabriek, zij bleven moederziel alleen achter. Hun kinderen kan dat tenminste niet meer gebeuren, kinderarbeid is verboden.
In Baarn leeft de fabriek alleen nog voort in de herinnering en misschien hier en daar nog in een tapijt.
